بیماری تنیس البو (Tennis Elbow) یا اپیکوندیلیت جانبی (Lateral Epicondylitis)، یکی از شایعترین علل درد آرنج است که معمولاً در قسمت خارجی آرنج احساس میشود. این نام به دلیل شیوع بالای این بیماری در بین تنیسبازان انتخاب شده است. "Elbow" به معنای آرنج است، بنابراین میتوان این بیماری را بهصورت تحتاللفظی "آرنج تنیسبازان" ترجمه کرد.
آرنج تنیسبازان در چه افرادی دیده میشود؟
اگرچه این بیماری به تنیسبازان نسبت داده شده است، اما بیشتر در خانمهای خانهدار و افرادی که کارهای سنگین با دست انجام میدهند، مشاهده میشود. مشاغلی مانند نقاشی ساختمان، لولهکشی، نجاری، مکانیکی، آشپزی و قصابی نیز احتمال ابتلا به این آسیب را افزایش میدهند. بیشتر بیماران در سنین ۳۰ تا ۵۰ سال قرار دارند.
علت تنیس البو چیست؟
تنیس البو به دلیل التهاب تاندونهایی ایجاد میشود که عضلات ساعد را به برجستگی استخوانی در قسمت خارجی آرنج (اپیکوندیل جانبی) متصل میکنند. این التهاب معمولاً ناشی از انقباض مکرر عضلات ساعد است که برای حرکت مچ و انگشتان دست استفاده میشوند. حرکات تکراری و فشار مداوم روی این تاندونها میتواند باعث التهاب یا پارگیهای کوچک در آنها شود.
آناتومی آرنج
آرنج یک مفصل است که از ۳ استخوان تشکیل شده است: استخوان بازو (هومروس) و دو استخوان ساعد (رادیوس و اولنا). برآمدگی های استخوانی در انتهای هومروس وجود دارد که به آنها اپی کوندیل گفته میشود. برآمدگی های استخوانی خارج (بخش خارجی) آرنج اپی کوندیل خارجی نامیده می شود.

عضله و تاندون صاف کننده کوتاه مچ دست در سمت رادیال معمولا در تنیس البو (آرنج تنیس بازان) درگیر می شود.
عضلات، رباط ها و تاندون ها مفصل آرنج را در کنار هم نگه می دارند.
التهاب اپی کوندیل خارجی یا تنیس البو عضلات و تاندون های ساعد را درگیر میکند. عضلات ساعد انگشتان و مچ دست را صاف میکنند. تاندونهای ساعد، استخوان را به عضله متصل میکنند. آنها به اپی کوندیل خارجی متصل میشوند. تاندونی که معمولا در تنیس البو درگیر میشود صاف کننده کوتاه مچ دست در سمت رادیال نامیده میشود.
فعالیتهایی که ممکن است باعث تنیس البو شوند:
- استفاده از ابزارهای لولهکشی به دلیل حرکات پیچشی
- انجام ورزش تنیس، بهویژه استفاده نادرست از ضربات بکهند
- نقاشی و رنگکاری
- کار با ابزارهایی مانند پیچگوشتی که نیاز به حرکات چرخشی دارند
- خرد کردن مواد غذایی مانند گوشت
- استفاده زیاد از ماوس کامپیوتر
علائم تنیس البو
علائم این بیماری معمولاً بهتدریج ظاهر میشوند و ممکن است در طول چند ماه تشدید شوند. مهمترین علامت، درد و سوزش در قسمت خارجی آرنج است. همچنین ممکن است قدرت مشت کردن دست کاهش یابد. این درد معمولاً با فعالیتهایی مانند گرفتن راکت، چرخاندن آچار، باز کردن شیر آب یا دست دادن تشدید میشود. گاهی درد در قسمت داخلی آرنج نیز احساس میشود که به آن "گلف البو" (Golfer's Elbow) گفته میشود.
تشخیص تنیس البو
پزشک ممکن است برای تشخیص دقیقتر از روشهایی مانند رادیوگرافی، MRI یا نوار عصب و عضله استفاده کند تا سایر علل احتمالی درد را رد کند.
درمان تنیس البو
درمان این بیماری معمولاً شامل روشهای غیرجراحی است که در ادامه به برخی از آنها اشاره میشود:
- استراحت: کاهش فعالیتهایی که درد را تشدید میکنند.
- تغییر در نحوه استفاده از وسایل: مثلاً تغییر اندازه راکت یا استفاده از دست مقابل برای انجام کارها.
- بریس: استفاده از بریس مخصوص برای کاهش فشار روی تاندونها.
- داروها: مصرف داروهای ضدالتهاب مانند ایبوپروفن یا آسپرین.
- فیزیوتراپی: انجام تمرینات کششی و تقویتی برای عضلات ساعد.
- تزریق کورتیکواستروئید: در موارد شدید، تزریق داروهای ضدالتهاب به محل درد.
- شاک ویو تراپی: استفاده از امواج صوتی با انرژی بالا برای تحریک بهبودی تاندونها.

پیشگیری از تنیس البو
- استفاده از تکنیکهای صحیح در ورزش و کار.
- انجام تمرینات تقویتی و کششی برای عضلات ساعد.
- استفاده از یخ پس از فعالیتهای سنگین.
- استراحت دادن به آرنج در صورت احساس درد.
ورزش های مناسب آرنج تنیس بازان:
کشش انگشت
- سر انگشتان دست خود را به انگشت شست بچسبانید و یک کش لاستیکی در اطراف آنها، از جمله انگشت شست، قرار دهید.
- شست و انگشتان دیگر خود را به آرامی باز کنید، سپس آنها را ببندید.
- این حرکت را تا ۲۵ بار تکرار کنید.
- این کار را تا سه بار در روز انجام دهید. اگر خیلی راحت است، دو کش لاستیکی را امتحان کنید.

فشردن توپ
- یک توپ تنیس یا توپ پلاستیکی نرم را در دست خود نگه دارید.
- توپ را تا ۲۵ بار فشار دهید و رها کنید.
- این کار را تا سه بار در روز انجام دهید. اگر باعث درد میشود، از یک شیء نرمتر مانند یک اسفنج یا جوراب توپی شده استفاده کنید.

کشش فلکسور مچ دست
- دست خود را صاف بگیرید تا آرنج شما انحنا نداشته باشد و کف دستتان به سمت بالا باشد.
- از دست دیگر خود برای نگه داشتن انگشتان دست صاف شده و خم کردن آن استفاده کنید. مچ را به سمت بدن خود خم کنید تا زمانی که بتوانید این کشش را در ساعد داخلی خود احساس کنید.
- ۱۵ ثانیه نگه دارید.
- سه تا پنج بار تکرار کنید.

این حرکت را دو یا سه بار در روز انجام دهید. شما میتوانید آن را تا ۳۰ ثانیه نگه دارید و به جای سه تا پنج بار، پنج تا ۱۰ بار تکرار کنید.
کشش اکستنسور مچ دست
- دست خود را صاف بگیرید تا مفصل آرنج شما انحنا نداشته باشد و کف دست تان به سمت پایین باشد.
- از دست دیگر خود برای نگه داشتن انگشتان دست صاف شده استفاده کنید و مچ را به سمت بدن خود خم کنید تا زمانی که بتوانید این کشش را در ساعد خارجی خود احساس کنید.
- ۱۵ ثانیه نگه دارید.
- سه تا پنج بار تکرار کنید.

این حرکت را دو یا سه بار در روز انجام دهید. شما میتوانید آن را تا ۳۰ ثانیه نگه دارید و به جای سه تا پنج بار، تا پنج تا ۱۰ بار تکرار کنید.
نتیجهگیری
تنیس البو یک بیماری شایع است که با درد و التهاب در ناحیه آرنج همراه است. با تشخیص بهموقع و استفاده از روشهای درمانی مناسب، میتوان به بهبودی کامل دست یافت. پیشگیری از این بیماری نیز با رعایت نکات ساده مانند استفاده از تکنیکهای صحیح و انجام تمرینات تقویتی امکانپذیر است.